ZOË VAN MOURIK

TRAINING & BEHAVIOR

  • Home
  • About
    • Bio
    • CV/Portfolio
    • My horses
    • Privacybeleid
    • Reviews
  • Academy
    • IET Basis & Pets
    • IET Intermediate Level
    • IET Advanced Level
    • IET Bijscholing >
      • IET tussen de paarden
      • Soul Connection
  • Aanbod
    • Agenda
    • Coaching
    • Energy Therapy voor paarden
    • Gedragsconsult
    • Herplaatsing
    • Intern: Training
    • Intake en Telefonisch Consult
    • Lezingen
  • Blog
    • Blog
    • Equine Blog
  • Gallery
    • Videos
    • Pictures
  • Contact
  • Boeken

De Biologische Geboorte van Emoties & Gedrag:
​

​Sensatie -> Impuls -> Emotie -> Gedrag


"Follow the Horse, not the Method" is het principe dat Zoë is gaan volgen toen ze in 2018 na het behalen van Parelli NH Level 4 stopte met deze stroming, om meer ruimte te bieden voor rust (NATO) en meer input van het paard zelf. Dit bleek een welkome openbaring voor de enorm getraumatiseerde paarden onder haar zorg en is inmiddels de slogan van House of Horsemanship. Op deze pagina beschrijft Zoë haar visie op paardengedrag en training. 
​
Gedrag en het Zenuwstelsel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden


TRAINING & GEDRAG

1. Observeren zonder oordelen
Gedrag ontstaat niet zomaar. Het is het natuurlijke resultaat van wat een paard waarneemt, ervaart en vervolgens tot uiting brengt en verwerkt. Om gedrag werkelijk te begrijpen, moeten we verder kijken dan wat zichtbaar is en ons bewust worden van non-verbale communicatie. Waar wij mensen voornamelijk onze stem gebruiken om te communiceren is een paard afhankelijk van lichaamstaal. Paarden observeren laat ons inzien dat het niet alleen draait om wat een paard doet, maar vooral naar wat eraan voorafgaat; de (bio)logische processen.

2. Van sensatie naar gedrag
Een paard slaat niet 'zomaar' op hol en laat ook niet 'zomaar' vecht- of vluchtgedrag zien. Dit is een typische uitkomst wanneer het spreekwoordelijke emmertje overloopt en het paard als het ware 'ontploft'.  Gedrag begint bij een sensatie: het waarnemen van (zintuiglijke) prikkels uit de omgeving of het eigen lichaam. Deze sensaties kunnen vervolgens een impuls oproepen, zoals alert zijn of niet verder willen lopen, gevolgd door een emotionele reactie, zoals angst, en uiteindelijk zichtbaar gedrag zoals vluchten. Sensatie → impuls → emotie = gedrag.
Dit proces wordt beïnvloed door het individuele zenuwstelsel van het paard, eerdere ervaringen, leerprocessen, lichamelijke gezondheid en de omgeving. Door iedere stap te leren herkennen kunnen we gedrag eerder en daardoor beter begrijpen en het paard ondersteunen voordat spanning escaleert. Geef je paard geen reden om te hoeven schreeuwen.
​

3. Een gezond zenuwstelsel versus trauma
Een paard met een gezond en goed functionerend zenuwstelsel kan gemakkelijk schakelen tussen alertheid, actie en ontspanning. Het kan schrikken, spanning ervaren en vervolgens weer tot rust komen (zelf-regulatie). De polyvagaaltheorie helpt ons te begrijpen hoe het autonome zenuwstelsel hierbij een rol speelt. Wanneer een paard zich veilig voelt is er ruimte om te ontspannen, contact te maken en informatie op te slaan. Ervaart het paard gevaar of onveiligheid dan kan het zenuwstelsel overschakelen naar een overlevingsreactie zoals vluchten, vechten of bevriezen. In het geval van trauma kan het vermogen om spanning te reguleren verstoord raken. Het paard blijft bijvoorbeeld voortdurend waakzaam (hyperwaakzaamheid), reageert explosief of lijkt juist afgesloten en afwezig. Het kan moeite hebben om rust te hervinden, zelfs wanneer de directe dreiging verdwenen is. Eerdere ervaringen kunnen immers beïnvloeden hoe het paard nieuwe situaties waarneemt en interpreteert. Dit zijn geen bewuste keuzes om 'vervelend' te doen, maar mogelijke overlevingsreacties van een zenuwstelsel dat gevaar probeert te voorkomen. Herstel begint biologisch daarom niet bij gehoorzaamheid, maar bij veiligheid, voorspelbaarheid en het opnieuw ontwikkelen van vertrouwen. Vanuit die basis kan het paard stap voor stap leren spanning beter te verwerken, nieuwe ervaringen op te doen en daardoor ander gedrag te ontwikkelen.

4. Wilde paarden, domesticatie en individuele verschillen
Paarden zijn van nature prooidieren, gevormd door generaties van natuurlijke selectie. Hun behoefte aan veiligheid, sociale verbinding en bewegingsvrijheid verdwijnt niet doordat wij met ze samen leven en werken. Iets om over na te denken: Een individueel paard kun je tam maken en leren omgaan met mensen. Domesticatie is echter een proces dat zich over vele generaties voltrekt, waarbij erfelijke eigenschappen binnen een populatie veranderen. Een gedomesticeerd paard blijft dus een paard met natuurlijke behoeften en instincten, al verschillen die van die van een wild paard. Beeld je de leefomgeving van een wild paard eens in, vrij met hun soortgenoten over de uitgestrekte steppe waar dreigend gevaar op verre afstand aan de horizon te zien is. Denk nu aan de leefomgeving van een gemiddeld, gedomesticeerd paard; ze delen hun leefomgeving met andere (roof- en prooi)dieren, er is weinig overzicht (de horizon is niet zichtbaar), weinig bewegingsvrijheid, veel (vreemde) paarden, geluiden die ze hebben geleerd te negeren (het dichtslaan van een deur, de radio) en geluiden die betekenis hebben gekregen (commando's, het horen van voer). Een andere leefomgeving zorgt logischerwijs voor ander gedrag. Behoeften veranderen, emoties veranderen en de uitkomst hiervan kan positief of negatief zijn, afhankelijk van of er aan de basisbehoeften van het paard wordt voldaan.


5. Co-regulatie en zelfregulatie
Paarden reageren niet alleen op hun omgeving maar ook op de spanning en lichaamstaal van de dieren zoals wij mensen om hen heen. Via co-regulatie kunnen mens en paard elkaar beïnvloeden, zowel positief als negatief. Onze ademhaling, houding, beweging en zelfs emotionele toestand spelen daarin een belangrijke rol. Hoe rustiger wij zelf zijn, hoe rustiger onze paarden zich voelen en reageren. Een belangrijke stap naar zelfregulatie, waarin het paard zelfstandig in staat is om spanning te verwerken en emotionele en mentale balans te hervinden, 


​
6. Mijn visie op training
Mijn sessies met paarden beginnen doorgaans met twee vragen; 'Wat heeft dit paard op dit moment nodig?' en 'Kan ik hem dat nu bieden?'. Ik onderzoek welke emotie er schuilt onder welk gedrag en via bijbehorende impulses probeer ik een ingang te vinden om communicatief verbinding te maken met het paard, terwijl ik via co-regulatie een safe-space creëer. Een veilige zone waarin het paard zich gehoord, gezien en begrepen voelt en langzaam maar zeker aan zijn heling en rehabilitatie mag beginnen, En dit alles kost tijd -en daardoor geld-  want het zenuwstelsel inclusief biologische processen van een groot prooidier als dat van een paard 'resetten' vraagt om herhaling. Herhaling en integreren op goede dagen, herhaling en integreren op slechte dagen en altijd terwijl je het 'slechte' gedrag negeert en zelf altijd emotioneel neutraal en rustig blijft ter emotionele ondersteuning (co-regulatie). Er zijn pieken en dalen, terugvallen en tegenslagen maar op een dag valt eindelijk het laatste puzzelstukje op zijn plek. Je gaat met sprongen en zekerheid vooruit en voor je het weet kun je je niet anders meer voorstellen. Was het zwaar? Absoluut. Maar het is het altijd waard. Je hebt ontdekt dat trainen niet om alleen het paard gaat, maar om jullie beiden, Om communicatie, harmonie en verbinding. Al die cringe termen die zweverig klinken en toch hun roots vinden in de biologische basis van zowel paarden als mensen; de behoefte aan veiligheid.
.


Trauma of Gedragsprobleem?
'Wat is nou het (grote) verschil tussen deze twee, zijn die er wel en hoe kan dat eruit zien?'
.
Gevoelsmatig zitten er voor mij zeker verschillen in deze 2 situaties: 'Een Gedragsprobleem bestaat niet' is een uitspraak waar ik nog steeds achter sta: naar mijn idee is er dan sprake van ruis en onbegrip door gebrek aan de juiste Communicatie(middelen). Een Gedragsprobleem ontstaat in my honest opinion meestal vanuit een eigenaarsgebrek. Het paard voelt zich niet voldoende gehoord/gezien/begrepen en probeert dit te communiceren. We kunnen in zo'n geval vaak kortdurend en/of aan de oppervlakte werken, emotioneel en/of fysiek. In het geval van trauma maken we meer aanspraak op het dieper liggende probleem (de emotie, zoals angst) en veel minder met het gedrag (zoals shapen of reinforcement). Decompressen, Assessments, Engagement en Rehabilitatie zijn trajecten waar dit soort paarden voor in aanmerking komen; een lange weg voordat we kunnen gaan denken aan Training. 'Trauma kun je niet wegtrainen' is daarom nog een uitspraak waar ik achter sta. In zo'n geval heeft een paard meer de behoefte aan een luisterend oor en begeleiding dan nog meer cues, aanwijzingen en dus onrust en daardoor wantrouwen of uiteindelijk angst.
Engagement versus Reinforcement (zorgen voor betrokkenheid voordat je begint met bekrachtigen) belicht opnieuw deze verschillen en het belang van kunnen kiezen voor de juiste aanpak.

Picture
KvK
81860277

BTW
NL003612667B82

IBAN
NL75KNAB0416741983
Email
​[email protected]

Mobile
+31 610 608 978

Locatie
Gelderland, NLD
Picture

  • Home
  • About
    • Bio
    • CV/Portfolio
    • My horses
    • Privacybeleid
    • Reviews
  • Academy
    • IET Basis & Pets
    • IET Intermediate Level
    • IET Advanced Level
    • IET Bijscholing >
      • IET tussen de paarden
      • Soul Connection
  • Aanbod
    • Agenda
    • Coaching
    • Energy Therapy voor paarden
    • Gedragsconsult
    • Herplaatsing
    • Intern: Training
    • Intake en Telefonisch Consult
    • Lezingen
  • Blog
    • Blog
    • Equine Blog
  • Gallery
    • Videos
    • Pictures
  • Contact
  • Boeken